Tokatlı Mustafa Efendi

Merhaba. Ben Tokatı Mustafa Efendi'yim. 18. yüzyılda, Osmanlı döneminde yaşadım.

Tokat'ta doğdum; ilim tahsilimi İstanbul'da tamamladım. Tıbba olan ilgim beni önce İbn Sînâ'nın büyük eseri el-Kânûn fi't-Tıb'a yöneltti. O zamanlar el-Kânûn Arapça olarak okunuyordu; Osmanlı hekimlerinin büyük çoğunluğu metni anlamakta güçlük çekiyordu.

Bu sorunu çözmek için el-Kânûn'u Osmanlı Türkçesine çevirmeye ve şerh etmeye karar verdim. 1762'de tamamladığım Tahbîzü'l-Mathûn min Kânûni İbn Sînâ adlı eser bu çalışmanın ürünüdür. Tahbîzü'l-Mathûn — yani "İbn Sînâ'nın Kânûn'undan Özler" — altı cilt ve binlerce sayfadan oluşmaktadır.

Sadece çevirmekle yetinmedim; zor geçen bölümleri açıkladım, terimleri Türkçe karşılıklarıyla verdim, önceki şârihlerin görüşlerini aktardım. Amacım İbn Sînâ'nın bilgeliğini Osmanlı hekimlerine ve öğrencilerine erişilebilir kılmaktı.

Osmanlı tıp eğitiminde bu eser önemli bir yer tuttu. Medreselerde ve darüşşifâlarda başvuru kaynağı olarak kullanıldı.

Tıbbın büyük hazinesi her nesilde yeniden tercüme edilmeyi, yeniden yorumlanmayı, yeniden anlaşılmayı hak eder. Ben bu köprüyü kurmaya çalıştım.

Eserleri

• ◇Tahbîzü'l-Mathûn min Kânûni İbn Sînâ (6 cilt)
• ◇Risâle fi'n-Nebz
• ◇Risâle fi'l-Humma